• Maak kennis met de climodiek

De nieuwe leermethode in de lessen Maatschappelijke Oriëntatie legt de nadruk op kunnen in plaats van kennen. Die aanpak stimuleert de integratie van de deelnemers in de Belgische maatschappij.

De Vlaamse overheid liet een handboek ontwikkelen voor leerkrachten Maatschappelijke Oriëntatie. Dit beschrijft een nieuwe aanpak, de climodiek, en biedt achttien modellessen aan. De leerkrachten kunnen die lessen flexibel gebruiken om de uren Maatschappelijke Oriëntatie optimaal in te vullen. De deelnemers krijgen een notitieschrift om hun vorderingen bij te houden. Er is ook een docentenhandleiding, een website, beeldmateriaal en pedagogische ondersteuning.
De aanpak is gebaseerd op de Clim-methodiek: Coöperatief Leren In een Multiculturele Context. Deze stimuleert de deelnemers optimaal om hun eigen situatie in handen te nemen. Binnen de groep zijn ze individueel én samen verantwoordelijk voor het leerproces, dat ze ook zelf evalueren. De leerkracht is verantwoordelijk voor het aanbieden van een krachtige leeromgeving – doelgericht, contextgebonden, (inter)actief en op maat van de groep. 

Kunnen en kennen
De deelnemers zijn volwassenen. Ze hebben al ervaringen en competenties, die de nieuwe methodiek optimaal benut. De leeromgevingen sluiten nauw aan bij de noden van de deelnemers. Ze weten op elk moment waarom de leerkracht hen bevraagt of ze iets weten of kunnen doen. Daardoor onthouden de deelnemers veel van de leerstof.
Kunnen is dus belangrijk. Kennen en weten blijven dat ook, voor zover ze noodzakelijk zijn om iets te kunnen. De deelnemers oefenen de vaardigheden (dingen kunnen) zoveel mogelijk tijdens de uren Maatschappelijke Oriëntatie. Dat vraagt tijd. Daarom worden ze aangespoord om in hun vrije tijd opdrachten uit te voeren die hun individuele leerproces verdiepen. Ervaringen die ze daarna delen met de groep. 

Positieve ervaringen 
Het is de uitdrukkelijke doelstelling om bij te dragen aan de integratie van de deelnemers in de Belgische maatschappij. De positieve ervaringen in de groep en bij het uitvoeren van opdrachten helpen hen om hun nieuwe kennis en vaardigheden ook toe te passen buiten het beschermde kader van het inburgeringstraject.

De methodiek wordt bij bon vanaf 12 januari 2009 toegepast in vier verschillende taalgroepen.

• Vrijwilligerswerk bij bon

Veel cursisten bij bon doen graag vrijwilligerswerk. Zo werken ze aan hun eigen sociale integratie en dragen ze meteen hun steentje bij in hun nieuwe land. bon geeft alle deelnemers de kans om vrijwilligerswerk te doen, ondanks het vreemde beleid.

De deelnemers aan de lessen Maatschappelijke Oriëntatie of Nederlands krijgen ook trajectbegeleiding: welke job zouden ze graag doen? Willen ze een studie volgen? Welke sociale of culturele activiteiten sluiten aan bij hun interesses? Maar sommige deelnemers mogen nog niet werken of moeten de erkenning van hun diploma afwachten om een studie te kunnen starten. In afwachting stellen ze zich kandidaat als vrijwilliger. Ze willen graag hun bijdrage leveren aan de Belgische samenleving.

Sociaal en goed voor je cv
Via vrijwilligerswerk kan de inburgeraar de taal oefenen, nieuwe mensen leren kennen, eigen competenties inzetten, nieuwe werkervaringen opdoen en soms is het zelfs een opstap naar een betaalde job. Want dankzij hun vrijwilligerswerk krijgen de vrijwilligers de nodige ervaring, die mooi staat op hun cv. Zo vinden ze sneller en gemakkelijker werk. Kortom, vrijwilligerswerk is een van de mogelijkheden om de weg te vinden in onze Belgische samenleving.

Wie mag (geen) vrijwilligerswerk doen?
bon geeft alle deelnemers met een legaal statuut de kans om vrijwilligerswerk te doen, binnen het huidige gedoogbeleid. Daar zit een vreemd kantje aan: hoewel het om een vrijwillige, onbezoldigde bijdrage aan de samenleving gaat, hebben vreemdelingen die een arbeidskaart nodig hebben en asielzoekers geen recht op vrijwilligerswerk. Alleen legale vreemdelingen die zijn vrijgesteld van een arbeidskaart mogen vrijwilligerswerk verrichten.
Deze uitsluiting raakt kant noch wal. bon ondertekende dan ook de platformtekst hierover van het Vlaams Minderhedencentrum en Vluchtelingenwerk Vlaanderen, in de hoop dat de wet wordt aangepast. De vorige minister van Werk, Josly Piette, wilde een oplossing uitwerken. Het is afwachten of de huidige minister van Werk, Joëlle Milquet, zijn bereidheid deelt en uitvoert.

Win-win situatie
De lessen Maatschappelijke Oriëntatie besteden aandacht aan vrijwilligerswerk en geven met concrete voorbeelden zicht op de meerwaarde daarvan voor nieuwkomers. Geïnteresseerden kunnen terecht bij hun trajectbegeleider en de consulent Maatschappelijke Participatie. Zij polsen ook naar de motieven om als vrijwilliger aan de slag te gaan. Aan de hand van het aanbod op de vrijwilligerswerkmarkt en de contacten met partners wordt gezocht naar de juiste koppeling tussen kandidaat-vrijwilliger en vrijwilligerspost.

Abdelkader: Marokkaanse duizendpoot aan het werk als klusjesman. Mouna uit Marokko: vrijwillige administratieve hulp. Maktar uit Senegal: hulp in een OxfamWereldwinkel. Khadidjeh uit Iran: steekt een handje toe bij kinderopvang. Lees meer over deze actieve vrijwilligers

Geïnteresseerd om een vrijwilliger een ervaring aan te bieden in jouw organisatie? Neem dan contact met Ingrid Vandervelden, consulente Maatschappelijke Participatie.

• De B van (traject)begeleiding

Trajectbegeleiders nemen de deelnemers niet bij de hand maar stimuleren hen om zelf op zoek te gaan naar antwoorden op hun vragen.

Met het inburgeringsprogramma wil bon de zelfredzaamheid van de deelnemers verhogen. Binnen bon regisseert de trajectbegeleider de geïntegreerde dienstverlening om dit doel te bereiken. Geïntegreerde dienstverlening is een begeleiding waarin verschillende levensdomeinen en -perspectieven aan bod komen. Belangrijk is dat alle onderdelen één coherent geheel vormen. De trajectbegeleider regisseert een intensieve samenwerking en uitwisseling tussen de verschillende actoren. Binnen bon zijn dat de intake-medewerkers, lesgevers Maatschappelijke Oriëntatie en consulenten Maatschappelijke Participatie en buiten bon de partners Nederlands als Tweede Taal, partners Loopbaanoriëntatie, gespecialiseerde sociale diensten, ...

De trajectbegeleiders volgen het inburgeringtraject op via gefaseerde en gestructureerde gesprekken en sturen bij waar nodig. Ze helpen deelnemers in het maken van onderbouwde keuzes in hun levensloopbaan, in hun beroepskeuze en op het vlak van Maatschappelijke Participatie: vrijwilligerswerk, sport- en andere verenigingen, cultuur, ... Er is individuele ondersteuning voor thema’s die aan bod komen in de lessen Maatschappelijke Oriëntatie: administratie, gezondheid, financiën, huisvesting, diplomagelijkschakeling,… De trajectbegeleiders verwijzen gericht door naar bestaande diensten om de autonomie van de deelnemers te verhogen.

De trajectbegeleiders werken laagdrempelig en zijn gemakkelijk te bereiken op de vestigingsplaatsen in Brussel, Schaarbeek en Koekelberg-Molenbeek. Op jaarbasis begeleiden 20 trajectbegeleiders elk zo’n 80 personen, samen goed voor een 1500-tal begeleidingen.