• Jaarverslag bon 2009 online

“Inburgering is al tien jaar actief in Brussel: eerst vijf jaar experimenteel, daarna vijf jaar met bon. In 2009 ging bon op zijn elan verder, maar het jaar leverde toch ook gemengde gevoelens op.” Zo begint Eric De Jonge, directeur van bon, zijn editoriaal van het jaarverslag 2009.

Verder lezen? Dat kan, want het volledige jaarverslag van 2009 vind je nu in pdf-versie terug op onze website. Wil je weten wat de trajectbegeleiders realiseerden? Met welke thema’s de docenten maatschappelijke oriëntatie aan de slag gingen? Hoe cursisten bij bon terechtkomen? Hoeveel mensen zich inschreven voor een inburgeringstraject? En wie dat dan waren? Ons jaarverslag biedt een antwoord op al die vragen.

Lees hier het volledige jaarverslag 2009 van bon.


Top

• ABC van bon: de H van Het Huis van het Nederlands Brussel: een Brussels Huis van Vertrouwen

In het centrum van Brussel staat een gerenoveerd huis, waar je terecht kan voor nagenoeg elke vraag over het leren van Nederlands.

Elke Brusselaar of Brusselse, Vlaamse, Franse, Europese organisatie die een vraag heeft over Nederlands – voor zichzelf, zijn werknemers of zijn cursisten kan binnenspringen bij het Huis van het Nederlands. Want hoewel de Huizen van het Nederlands onder Inburgering vallen, is hun opdracht en werking breder.

Omdat Brussel op vele vlakken uniek is – niet het minst door de complexe taalsituatie - heeft het Brusselse Huis van het Nederlands een nog specifieker en ruimer profiel dan de andere Huizen in Vlaanderen. Het Huis (zoals huisgenoten en –vrienden het mogen noemen) vertolkt tegelijkertijd verschillende rollen:

Het Huis is een super-secretaresse , die een overzicht heeft van alle lessen Nederlands die worden georganiseerd in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Voor een aantal scholen kan het huis reservaties en soms zelfs directe inschrijvingen doen.

Het Huis is ook een consultant die organisaties en bedrijven, al dan niet sectorgebonden, advies geeft en helpt bij het opstellen van een (beleids)plan om Nederlands te ondersteunen in de werking, zowel ten voordele van de eigen werknemer als van de klant.

Het Huis is een taaldokter die potentiële cursisten test op hun leervaardigheden en reeds behaald niveau en ze doorverwijst naar het juiste aanbod. Het Huis adviseert cursisten die via zelfstudie hun kennis willen bijspijkeren. 

Het Huis is een spelverdeler-bemiddelaar die de verschillende taalaanbieders rond de tafel brengt, gemeenschappelijke belangen benoemt en meewerkt naar de afstemming van de vraag naar Nederlandse les met het aanbod.

Inburgering
De hoofdzetel van bon mag zich dan wel ondertussen in Sint-Jans-Molenbeek bevinden, het statige gebouw in de Philippe de Champagnestraat huisvest nog steeds een grote ploeg trajectbegeleiders, de MO-docenten hebben er hun stek en er zijn bureaus voor intakers en consulenten maatschappelijke participatie.

Het Huis en bon delen dan ook een aantal belangen . Als Nederlands een onderdeel is van het inburgeringprogramma, kan inburgering een deel zijn van een traject Nederlands.

Bijgevolg : komt iemand met een vraag naar Nederlands aan de centrale balie van het Huis, wordt hij te woord gestaan door een baliemedewerker van het Huis, of van bon. Beide medewerkers kennen elkaars werking en kunnen elkaar aanvullen. Is het bovendien een potentiële inburgeraar, dan wordt hij zo snel mogelijk tot bij een intaker van bon gebracht, die hem het inburgeringprogramma uitlegt.

Omgekeerd – iedereen die naar een bon-vestiging komt met interesse in het inburgeringsprogramma, moet sowieso naar het Huis voor zijn taalscreening. En als hij geen inburgeringparcours wil, stimuleren de bon-medewerkers hem of haar om toch naar het Huis te gaan voor Nederlands.

Voor 2010 ziet de toekomst er goed uit: het aantal mensen dat passeert bij het Huis, stijgt en bereikte in 2009 een piek van meer dan 16.000. Ook het aantal inburgeraars dat lessen Nederlands wil volgen, zit in de lift.  

Top

 
Céline 

• Story: Het verhaal van R., asielzoeker uit Afghanistan

Door trajectbegeleidster Céline. "In het najaar 2007 maak ik kennis met R., een asielzoeker uit Afghanistan. Zijn kleine gestalte doet er hem weerloos en bijna schattig uit zien, maar dat hij een bikkelharde doorzetter is, zal ik vaak genoeg ondervinden."

"R. volgde eerder al maatschappelijke oriëntatie bij het onthaalbureau in Antwerpen. Bij bon hoopt hij loopbaanbegeleiding te krijgen en zijn lessen Nederlands verder te zetten. Zijn eerste gesprek is met Nan (staflid) en Mojgan (intakeconsulente), waarbij het drietal vooral over zijn professionele verleden praat.
 
Via een toewijzing naar een trajectbegeleider komt R. bij mij terecht. De eerste gesprekken lopen heel moeizaam en vaak zelfs gespannen. Zijn Nederlands is nog helemaal niet goed en hij heeft veel vragen en problemen. Bovendien is hij behoorlijk getraumatiseerd door hetgeen hem en zijn gezin is overkomen in Afghanistan.

Al snel uit hij bezorgdheid over zijn kinderen, waarvan hij weet dat enkelen op de vlucht zijn geslagen uit angst voor de Taliban en de Iraanse geheime politie. Hij wil hen via Tracing naar België halen maar de organisatie zegt weinig te kunnen doen gezien zijn statuut.

In maart 2008 heeft hij goed nieuws: één van zijn dochters is in België gearriveerd, samen met haar man. R. is blij dat hij alvast één dierbare bij zich heeft maar weet dat hij geen rust heeft voor hij weet waar zijn andere kinderen zijn.

Ondertussen zet hij zijn lessen Nederlands verder, begint een opleiding bij de VDAB en drukt me op het hart dat hij iets om handen wil hebben. Niet gemakkelijk, want zijn Nederlands vordert maar gestaag. Motivatie is hem in geen geval vreemd.

In augustus 2008 brengt hij me weer nieuws: hij weet dat zijn minderjarige zoon A. via een mensensmokkelaar in Griekenland is gedropt. Slecht nieuws: de Griekse overheid wordt er geregeld van beschuldigd asielzoekers in de kou te laten staan en hen zelfs illegaal uit te wijzen.

Na verloop van tijd blijkt dat A. in slechte omstandigheden leeft en soms moet zwartwerken om zijn slaapplaats op de vloer van het schamele opvanghuis te verdienen. We kloppen bij verschillende vluchtelingenorganisaties aan om zijn zoon legaal naar hier te halen, maar krijgen de deur tegen de neus aangezien R. nog steeds ontvankelijk verklaard asielzoeker is. Ook zijn advocaat blijft Siberisch koud voor zijn vraag.

Na tal van omzwervingen via onder meer l’ADDE, Tracing en Siréas komen we tot de conclusie dat we zelf het heft in handen zullen moeten nemen wil A. vóór zijn 18 naar zijn vader in België te raken. De klok tikt: in april 2009 wordt hij meerderjarig. Zolang een vluchteling minderjarig is, kan hij via een speciale procedure naar elk Europese land komen waar één van zijn ouders verblijft. Daarna wordt dat vrijwel onmogelijk.

Ondertussen staat mijn zuurverdiende verlof voor de deur. Ik twijfel even om mijn reisbestemming links te laten liggen en A. eigenhandig in Griekenland op te zoeken, maar collega Geert stelt me gerust: hij is bereid het dossier gedurende mijn vakantie op te volgen.

Via het Belgisch Comité voor Hulp aan Vluchtelingen krijgen we contactgegevens van de European Council of Refugees in Brussel, die ons via de Griekse afdeling, de Greek Refugee Council in Athene, met A. in contact kan brengen.

Cruciaal is de dag waarop A. zich fysiek moet gaan aanmelden bij het kantoor van de Greek Refugee Council om zijn aanwezigheid in Griekenland officieel te laten vaststellen en zijn verzoek om naar België te kunnen komen, te noteren.

Het kantoor lijkt op een onneembare vesting, waar dagelijks honderden mensen proberen binnen te komen om hun rechten te doen gelden. Met de hulp van de European Council of Refugees wordt de zoon in real time telefonisch langs de bewakers geloodst en  A. kan zijn aanvraag doen.

Een pro-deo advocate gaat  hem gaat helpen met zijn asielaanvraag. De nodige documenten worden door Geert naar Griekenland gestuurd, en dan breekt een periode aan kenmerkend voor de job van trajectbegeleider: wachten op nieuws van hogerhand.

Zwartgeblakerd en vol frisse moed neem ik bij mijn terugkomst op het bureau direct contact op met de advocate in Griekenland. Ze blijkt al even gemotiveerd als wij om dit dossier tot een goed einde te brengen, maar raadt ook aan in België een advocaat in te schakelen.

Die hebben nu eenmaal langere armen en wegen meer door in dergelijke procedures. Na verschillende overwerkte pro-deo’s te hebben gecontacteerd, botsen we als bij wonder op een advocaat met Griekse roots, die bereid is het dossier op te nemen. Verschillende verontrustende berichten vanuit Griekenland – zoals het gebrek aan officiële documenten die de vaderschapsrelatie tussen R. en A. bewijzen – dreigen inmiddels de procedure op de lange baan te schuiven. 

Eind december komt dan toch een verlossend telefoontje: Griekenland en België hebben een akkoord over  een Dublin-overname. Begin januari 2009 moet A. de laatste paperassen in Griekenland op orde zetten, voor hij het vliegtuig naar België kan nemen. In februari is het dan zo ver: R. kan A. in de armen sluiten.

Even dreigt het nog in het honderd te lopen bij zijn aankomst: Dienst Vreemdelingenzaken gaat zijn boekje te buiten wanneer A. een aankomstverklaring doet. Dankzij het idealistische geraas van ondergetekende en de diplomatieke lange arm van de advocaat wordt de fout rechtgezet en kan A. zich inschrijven op het adres van zijn vader.

In maart krijgen we de finale verlossing: R. en A. worden beide erkend als vluchteling. Nu kan de procedure starten om R.’s vrouw en andere kinderen hierheen te halen en het  hele gezin te herenigen…"

Met veel dank aan Mojgan voor het regelmatig tolken, Geert als trajectbegeleider ad interim en mijn rechtstreekse collega’s voor het aanhoren van mijn klaagzangen.

Céline, trajectbegeleidster bij bon

Iedere cursist of ex-cursist van bon heeft een ander verhaal. Op onze portretpagina’s vind je een bloemlezing van reacties, portretten en bijzondere verhalen van inburgeraars bij bon.


Top

• Sector in beeld: op bezoek in het onthaalbureau van Vlaams-Brabant

In deze nieuwe rubriek gaan we op verkenning bij organisaties die actief zijn in de inburgerings- en integratiesector, in de brede zin van het woord. We starten bij onze Vlaamse buur en tegenhanger: het onthaalbureau Vlaams-Brabant.

Zowel in Brussel als in Vlaanderen krijgen oud- en nieuwkomers een programma aangeboden dat bestaat uit een cursus maatschappelijke oriëntatie, een basiscursus Nederlands en een trajectbegeleider die hen gedurende een jaar opvolgt.

“In tegenstelling tot Brussel geldt in Vlaanderen een verplichting”, vertelt Liesbeth Boussier van het Onthaalbureau Inburgering Vlaams-Brabant ons. “Maandelijks ontvangen we een lijst met namen uit de Kruispuntbank Inburgering. Daarop nodigen we de verplichte personen uit om zich bij ons te komen aanmelden. Als iemand niet reageert op onze oproep, kunnen we een huisbezoek afleggen, om de persoon toch te overtuigen zich in te schrijven. Wie meermaals weigert, kan een boete oplopen.”

“Ook EU-burgers, die niet verplicht zijn, schrijven zich vaak vrijwillig. Daardoor wordt het programma ook voor hen bindend. Momenteel hebben bijvoorbeeld veel inschrijvingen van Nederlanders, Polen en Roemenen”.

De cursus maatschappelijke oriëntatie wordt in Vlaams-Brabant op maat aangeboden. “Dankzij een flexibel traject kunnen ook werknemers deelnemen aan de lessen”, aldus Liesbeth. “De interactieve methodiek zorgt ervoor dat de vragen waarmee de nieuwkomers zitten, zeker aan bod komen.”

“Daarnaast zoekt de inburgeraar samen met de trajectbegeleider naar een realistisch perspectief. Zo kan de begeleider de cursist doorverwijzen naar educatieve, professionele of sociale diensten. Jaarlijks krijgen onze trajectbegeleiders er gemiddeld tachtig nieuwe trajecten bij. Daardoor kan de begeleiding minder uitgediept worden dan de begeleiders zelfs zouden willen.”

“De doelstelling van een inburgeringsprogramma is om de zelfredzaamheid van elk individu te stimuleren”, vertelt Liesbeth ons nog. “We willen dat ze hun weg kunnen vinden in de nieuwe samenleving. “Het traject wordt door de meerderheid als positief en leerrijk ervaren, zelfs door de personen die het meest terughoudend waren bij de start. Velen zien het ook als een goed middel om hun netwerk uit te breiden.”

Met dank aan Liesbeth Boussier, Nina, Tinneke en Johnny van het onthaalbureau te Leuven voor hun warm onthaal en hun medewerking.

Top

• In beeld: Véronique, projectmedewerkster consortium volwassenenonderwijs

Sinds september 2009 zijn er twee projectmedewerkers aangesteld door het consortium volwassenonderwijs L4. Dat diende samen met haar partners in Brussel en Vlaams-Brabant een projectvoorstel in om studiebegeleiding voor inburgeraars na het primaire inburgeringstraject op de kaart te zetten.

Het gaat om een eenjarig pilootproject. Dat wil via concrete begeleidingen en een actieonderzoek een duidelijk beeld krijgen van hoe zo’n begeleiding bij de studiekeuze en de verdere toeleiding naar de gekozen onderwijsinstelling in de toekomst vorm zou moeten krijgen.

Voldoende bagage
Het is een nood die al lang leeft binnen onthaalbureaus. Voor de begeleiding naar werk is er een volledig secundair traject via de VDAB, Actiris en een resem aan toeleidingspartners. Het toeleiden naar socioculturele activiteiten zijn ad hoc vragen die op korte termijn kunnen beantwoord worden binnen het onthaalbureau zelf. Maar de begeleiding bij een educatief traject is een traject van lange adem aangezien het de nodige voorbereiding vergt om met voldoende bagage aan een studie te beginnen.

Struikelblok
Zo is de kennis van de onderwijstaal essentieel. Niet alleen een algemene kennis van het Nederlands is noodzakelijk maar ook de vakspecifieke terminologie blijkt een struikelblok indien hier onvoldoende voorafgaandelijk op werd gefocust. Beschikt de inburgeraar over voldoende financiële middelen of moet hij/zij het combineren met een job? Zijn er andere voorbereidende opleidingen of vormingen nodig? Hoe studeren combineren met een gezin? Wordt het diploma gelijkgeschakeld dat eerder in het buitenland werd behaald?

Estafette
Véronique Philips is de projectmedewerkster voor Brussel en werkt nauw samen met bon om de inburgeraars binnen bon, die ervoor opteren om verder te studeren, maximaal te ondersteunen bij de verwezenlijking hiervan. Ze verzekert de verdere opvolging van het educatieve traject nadat het primaire traject bij het onthaalbureau is afgelopen. Hiervoor werkt ze nauw samen met de trajectbegeleiders van bon. Net als estafettelopers lopen ze heel even samen om de stok, zijnde het dossier, stevig aan elkaar door te geven.

Top